Paardenkoetsen voor de deur, gasten op de veranda en achter de hoge ramen het leven van een voornaam hotel. Aan het Keizer Karelplein stond ooit Hotel Keizer Karel, een indrukwekkend gebouw met een hoge toren, sierlijke balkons en opvallende rood-wit gestreepte zonneschermen. Het was een tijd waarin Nijmegen zich uitbreidde en het plein een statige uitstraling kreeg. Hotel Keizer Karel was een van de blikvangers van deze nieuwe stadsomgeving.
Van villa naar hotel
De geschiedenis van Hotel Keizer Karel begon in 1886. Op de hoek van de toenmalige Graafsche Straat en de Stationsweg werd een villa gebouwd. Die straten kennen we tegenwoordig als de Graafseweg en de Van Schaeck Mathonsingel.
Dr. Banning zag mogelijkheden voor het pand. Hij wilde in Nijmegen een inrichting vestigen volgens de methode van Sebastian Kneipp, een Duitse priester en natuurgeneeskundige die bekend was geworden met behandelingen op basis van water, beweging en frisse lucht.
Op 1 november 1892 opende de Kneipp-inrichting haar deuren. Er was direct belangstelling. Om bezoekers ook onderdak te kunnen bieden, werd de bestaande villa uitgebreid met twee vleugels. De architecten Knoops en Maurits maakten het ontwerp. In augustus 1893 was Hotel Keizer Karel gereed. Het beschikte over ongeveer zestig slaapkamers.
Een koninklijk gezelschap in Nijmegen
In mei 1895 kreeg het hotel bijzonder bezoek. Koningin-regentes Emma en haar veertienjarige dochter Wilhelmina verbleven met hun gevolg maar liefst zeven dagen in Hotel Keizer Karel. Wilhelmina was toen nog geen koningin. Haar moeder Emma trad op als regentes.
Het bezoek maakte indruk op de stad. De Gelderlander schreef op 17 mei 1895 dat de geestdrift groot was. Mensen juichten en riepen hoera toen het koninklijke rijtuig voorbijreed. Een deel van de inwoners liep zelfs in een grote menigte achter het rijtuig aan. Emma en Wilhelmina groetten de mensen vriendelijk terug.
Luxe, salons en een prachtige veranda
Hotel Keizer Karel was meer dan een plek om te overnachten. Het was een hotel waar gasten konden genieten van ruime ontvangstruimten, verschillende salons en een restaurant. Er was gelegenheid om te lezen, met elkaar te praten of rustig van de omgeving te genieten. De veranda en het terras vormden aantrekkelijke plekken om buiten te zitten.
In 1905 werd het hotel opnieuw verbouwd en uitgebreid. Er kwam een extra verdieping op het gebouw en ook het interieur werd vernieuwd. Het hotel beschikte over moderne voorzieningen voor die tijd, waaronder centrale verwarming en badkamers. Met zijn statige gevel en uitgebreide voorzieningen bleef het een opvallende verschijning aan het Keizer Karelplein.

Een plein met allure
Ook het Keizer Karelplein zelf had destijds een heel eigen karakter. Nadat Nijmegen in 1874 zijn vestingstatus verloor, ontstond ruimte voor een nieuwe stadsuitbreiding. De oude verdedigingswerken verdwenen en maakten plaats voor brede wegen, singels, groen en nieuwe woonwijken.
Rond het Keizer Karelplein verschenen grote villa’s, herenhuizen en bijzondere gebouwen. Het plein werd ruim opgezet en kreeg een voorname uitstraling. Het was een omgeving die paste bij een stad die zich ontwikkelde en steeds meer aanzien kreeg. Hotel Keizer Karel vormde daarin een belangrijk herkenningspunt.
De foto geeft een mooi beeld van die tijd. De koets bij de ingang, de verzorgde gevel, de balkons en de grote zonneschermen vertellen iets over het leven rond de vorige eeuwwisseling. Je kunt je bijna voorstellen hoe reizigers na aankomst uitstapten, hun bagage naar binnen lieten brengen en vervolgens op de veranda plaatsnamen.
Van hotel naar kantoor
Aan de hotelfunctie kwam in 1916 een einde. Het gebouw kreeg daarna een andere bestemming en werd als kantoor gebruikt. Vanaf 1932 was de Raad van Arbeid er gevestigd. Het voormalige hotel bleef daarmee nog jarenlang een herkenbaar onderdeel van het Keizer Karelplein, al was het oorspronkelijke hotelbedrijf inmiddels verdwenen.
In september 1944 ging het gebouw verloren tijdens de gevechten in Nijmegen. Het brandde op 19 september af. Het einde kwam dus niet tijdens het bombardement van 22 februari 1944, zoals in sommige oudere beschrijvingen wordt vermeld.
Na de oorlog verrees op dezelfde plek een nieuw gebouw voor de Raad van Arbeid. Ook dat gebouw behoort inmiddels tot het verleden. Het werd in 1981 afgebroken.
Een ander Nijmegen
Wie nu over het Keizer Karelplein rijdt, ziet vooral een druk verkeersknooppunt. De statige uitstraling van vroeger is grotendeels verdwenen. Hotel Keizer Karel, met zijn toren, veranda en grote ramen, is niet meer terug te vinden in het straatbeeld.
Waar ooit het hotel zijn gasten ontving, staat tegenwoordig het pand waarin uitzendbureau Randstad is gevestigd. Het is moeilijk voor te stellen dat hier ooit koetsen voor de deur stonden en gasten op het terras genoten van het uitzicht op een voornaam stadsplein.
De foto bewaart de herinnering aan een stukje Nijmegen dat voorgoed verdwenen is. Een tijd van grote villa’s, brede singels, deftige hotels en koetsen voor de deur. Een tijd waarin het Keizer Karelplein nog de grandeur had van een statig stadsplein.

